آموزش تولید محتوا

آموزش تولید محتوا چیست و چرا اهمیت دارد؟

آموزش تولید محتوا

آموزش تولید محتوا از همون جایی شروع میشه که میفهمیم فقط داشتن سایت یا پیج اینستاگرام کافی نیست. باید بلد باشیم چطور با مخاطب حرف بزنیم، چطور چیزی بنویسیم یا بسازیم که واقعا به درد بخوره، دیده بشه و تاثیر بذاره. این دسته بندی دقیقا برای همینه؛ که روش درست تولید محتوا رو قدم به قدم یاد بده، اونم به زبون ساده و قابل فهم.

وقتی میگیم تولید محتوا، منظور فقط نوشتن یه متن یا گذاشتن یه عکس نیست. تولید محتوا مثل یه زنجیر میمونه. از شناخت مخاطب شروع میشه، بعد باید بدونیم چی بنویسیم یا چی بسازیم، چطور تحقیق کنیم، چطور متن رو جمع و جور کنیم، چطور عکس و ویدئو انتخاب کنیم و آخر سر هم بدونیم چطوری منتشرش کنیم و بفهمیم نتیجه داده یا نه. خیلی از آدم ها همین مرحله آخر رو نمیدونن و برای همین احساس میکنن محتواشون «جواب نمیده».

واقعیت اینه که اکثر کسب و کارها کمبود محتوا ندارن؛ کمبود محتوای درست دارن. یعنی محتوا هست، ولی یا دیده نمیشه، یا به دل مخاطب نمیشینه، یا هیچ تاثیری روی فروش و برند نمیذاره. اینجا آموزش تولید محتوا وارد میشه تا کمک کنه بفهمیم چرا یه سری محتواها وایرال میشن و یه سری محتواها حتی دوست و آشنا هم نگاهش نمیکنن. چطور باید ساده نوشت، اما در عین حال ارزشمند. چطور باید از نگاه مخاطب به موضوع نگاه کرد و همزمان هدف کسب و کار رو هم جلو برد.

در این دسته بندی، حرفمون فقط «نوشتن» نیست. تولید محتوا هم یه بخش خلاق داره، هم یه بخش تحلیل و استراتژی. از یه طرف باید بلد باشیم چطور ایده پیدا کنیم، چطور یه موضوع تکراری رو یه جور جدید تعریف کنیم. از طرف دیگه باید بفهمیم کدوم محتوا برای کدوم مرحله از سفر مشتری مناسبه، چطور تاثیر محتوا رو اندازه بگیریم و چطور بهترش کنیم.

یکی از مهم ترین نکاتی که اینجا روش تاکید میشه اینه که محتوا باید واقعی و انسانی باشه. مخاطب امروزی خیلی راحت میفهمه یه متن فقط برای پر کردن بلاگ نوشته شده یا واقعا براش وقت گذاشته شده. برای همین اینجا یاد میگیریم چطور لحن درست انتخاب کنیم، چطور مثال واقعی بزنیم، چطور تجربه های انسانی رو وارد محتوا کنیم تا مخاطب حس کنه یه آدم پشت این نوشته هست، نه یه ماشین.

تولید محتوا فقط مخصوص نویسنده ها نیست. مدیرها، مدرس ها، فروشنده ها، طراح سایت ها، ارائه دهنده ها و حتی کسایی که میخوان برند شخصی بسازن، همه بهش نیاز دارن. هر کسی که بلد باشه فکرش رو واضح و ساده بیان کنه، توی مذاکره، ایمیل زدن، توضیح محصول، ارائه دادن و حتی ارتباط با مشتری خیلی قوی تر عمل میکنه.

اینجا درباره چیزهای پایه ای هم صحبت میکنیم؛ مثل اینکه چطور یه مقاله رو ساختار بدیم، چطور عنوان خوب بذاریم، چطور موضوع انتخاب کنیم، چطور عکس مناسب پیدا کنیم و چطور متن رو طوری بنویسیم که خسته کننده نباشه. قرار نیست سختش کنیم؛ هدف اینه که هر کسی بتونه از همین دسته بندی شروع کنه و قدم به قدم حرفه ای تر بشه.

در نهایت، آموزش تولید محتوا توی این دسته بندی طوری طراحی شده که هم برای تازه کارها کاربردی باشه، هم برای کسایی که تجربه دارن اما میخوان کارشون رو منظم تر و حرفه ای تر کنن. از اینجا به بعد وارد بخش های مختلف میشیم و هر موضوعی رو طوری باز میکنیم که وقتی خواستی محتوا تولید کنی، بدونی دقیقا باید از کجا شروع کنی و چی رو رعایت کنی تا خروجی کارت واقعا اثرگذار باشه.

تولید محتوا دقیقا یعنی چی و چرا اینقدر مهم شده؟

وقتی از «تولید محتوا» حرف میزنیم، خیلی ها فقط یاد نوشتن یه متن یا ساختن یه ویدئو میفتن، ولی واقعیتش اینه که تولید محتوا خیلی بزرگ تر از این چیزهاست. تولید محتوا یعنی هر چیزی که باعث میشه مخاطب با شما ارتباط بگیره، شما رو بشناسه، بهتون اعتماد کنه و در نهایت تصمیم بگیره از شما خرید کنه یا دنبال‌تون بیاد.

الان دیگه دوره ای نیست که یه محصول خوب خودش فروش بره. هر کسب و کاری برای اینکه دیده بشه، باید محتوا داشته باشه. اونم نه هر محتوایی؛ محتوایی که واقعی باشه، به درد مخاطب بخوره و انقدر ساده و روان باشه که حتی کسی که عجله داره هم بتونه چیزی ازش برداره.

تولید محتوا از این جهت مهم شده که آدم ها دیگه با تبلیغات مستقیم ارتباط نمیگیرن. کسی دوست نداره به زور چیزی بهش فروخته بشه. ولی اگر شما با محتوا یه بار براش یه مشکل رو حل کنید، یه نکته یادش بدید، یه سوال ذهنیش رو جواب بدید، یا براش یه تجربه خوب بسازید، اون موقع خودش به سمت شما میاد. به همین خاطره که میگن محتوا، شاهه.

از طرف دیگه، محتوا باعث میشه شما توی ذهن مخاطب بمونید. مثلا فکر کنید هزاران نفر دارن خدمات یا محصول مشابه شما رو ارائه میدن. چرا باید مخاطب شما رو انتخاب کنه؟ چون محتواتون بهش نشون میده شما کارتون رو بلدین، دلسوزید و میتونید کمکش کنید. محتوا میشه شخصیت برند شما؛ همون چیزی که آدم ها باهاش احساس نزدیکی میکنن.

یکی دیگه از دلیل های مهم بودن محتوا اینه که موتورهای جستجو هم عاشق محتوا هستن. هرچی محتوای بهتر، هدفمندتر و جواب دهنده تری تولید کنید، شانس دیده شدن‌تون توی گوگل بیشتر میشه. یعنی محتوا علاوه بر این که به مخاطب کمک میکنه، به رشد سایت و فروش شما هم کمک مستقیم میکنه.

حالا چرا این روزها همه از آموزش تولید محتوا حرف میزنن؟ چون تولید محتوا یک کاریه که هرکسی فکر میکنه بلده، اما در عمل بیشتر محتواهای اینترنت یا کپی هستن، یا خشک و بی روح، یا کاملا بی هدف. نتیجه چی میشه؟ مخاطب رد میشه. بنابراین یاد گرفتن اصول تولید محتوا از این جهت مهمه که بتونیم محتوایی بسازیم که واقعا اثر بذاره، نه اینکه فقط یک صفحه یا یک پست بیشتر توی اینترنت باشه.

انواع محتوا که باید بشناسیم

وقتی حرف از تولید محتوا میشه، خیلی ها فکر می‌کنن فقط یک مدل محتوا وجود داره؛ مثلا متن. اما واقعیت اینه که محتوا مثل یه جعبه ابزار بزرگه که هر وسیله‌اش برای یه کار به درد میخوره. اگر فقط یه مدل محتوا رو بلد باشیم، همیشه محدود میشیم و نمی‌تونیم مخاطب رو خوب درگیر کنیم. برای همین شناخت انواع محتوا یکی از پایه‌های مهم آموزش تولید محتواست.

آموزش تولید محتوا

حالا بیایم یکی یکی انواع مهم محتوا رو به زبان ساده توضیح بدیم:

۱. محتوای متنی

این همون چیزیه که بیشتر مردم باهاش آشنا هستن؛ مقاله، کپشن، توضیحات محصول، اسکریپت ویدئو و…
محتوای متنی به درد جاهایی میخوره که باید کامل توضیح بدیم، نکات دقیق بگیم یا یک موضوع رو ریز بشکافیم. اگه متن خوب نوشته بشه، میتونه کار مخاطب رو واقعا راه بندازه، اما اگه خشک و طولانی باشه، بیشتر از اینکه کمک کنه، حوصله رو سر میبره.

۲. محتوای تصویری

عکس، اینفوگرافیک، اسکرین شات، طرح گرافیکی، پوستر…
این مدل محتوا فوق العاده سریع پیام رو منتقل میکنه. مخصوصا وقتی مخاطب وقت نداره یا حوصله خوندن زیاد نداره. یه عکس خوب میتونه کاری کنه که مخاطب حتی بدون متن، بفهمه ماجرا چیه.

۳. محتوای ویدئویی
ویدئو الان یکی از پرقدرت‌ترین ابزارهای محتواست.
آدم ها دوست دارن کسی رو ببینن که باهاش حرف میزنه، براش توضیح میده یا یه چیزی رو نشون میده.
ویدئو مخصوصا برای آموزش، معرفی محصول و ساخت اعتماد فوق العاده جواب میده.

۴. محتوای صوتی

پادکست، ویس کوتاه آموزشی، فایل های آموزشی صوتی.
این مدل محتوا برای کسایی که در حال رانندگی، پیاده روی یا کار کردن هستن خیلی کاربردیه.
به‌خصوص وقتی میخوایم تجربه، داستان، یا توضیح‌های طولانی بدیم، صوت خیلی بهتر از متن جواب میده.

۵. محتوای تعاملی

اینستا کوییز، نظرسنجی، آزمون، ماشین حساب آنلاین، ابزارهای تعاملی سایت.
این مدل محتوا مخاطب رو درگیر میکنه و باعث میشه از حالت «تماشاچی» دربیاد.
تعامل بالا یعنی اعتماد بیشتر و ماندگاری بیشتر.

۶. محتوای آموزشی

این نوع محتوا دقیقا برای این ساخته میشه که مشکل مخاطب رو حل کنه یا چیزی بهش یاد بده.
آموزش با هر فرمتی میتونه ارائه بشه؛ متن، ویدئو، عکس، حتی صوت.

۷. محتوای خبری یا اطلاع رسانی

وقتی هدف اینه که مخاطب از چیزی جدید، تغییرات، قوانین، آپدیت ها یا اتفاقات خبردار بشه. این مدل خیلی سریع، کوتاه و کاربردیه.

۸. محتوای سرگرمی

میم، طنز، ویدئوهای فان، داستان کوتاه و… این نوع محتوا مخصوصا تو شبکه های اجتماعی معجزه می‌کنه و خیلی وقت ها باعث وایرال شدن میشه.

نوع محتواتوضیح ساده و کاربردیبهترین محل استفاده
محتوای متنیمتن، مقاله، کپشن، توضیحات محصول؛ برای توضیح دادن، آموزش دادن و ارائه اطلاعات کاملسایت، وبلاگ، شبکه های اجتماعی
محتوای تصویریعکس، اینفوگرافیک، پوستر، اسکرین شات؛ سریع، جذاب و قابل فهم برای همهاینستاگرام، پینترست، مقالات
محتوای ویدئوییآموزش، معرفی محصول، توضیح مفهومی، پشت صحنه، تجربه شخصی؛ اعتمادسازی قوی و نرخ تعامل بالااینستاگرام، یوتیوب، سایت
محتوای صوتیپادکست، ویس آموزشی؛ مناسب افرادی که در حال حرکت هستن یا زمان کمی دارنپادکست، تلگرام، سایت
محتوای تعاملینظرسنجی، آزمون، کوییز، ماشین حساب آنلاین، ابزارهای سایت؛ باعث تعامل مستقیم مخاطبسایت، اینستاگرام، صفحات لندینگ
محتوای آموزشیآموزش قدم به قدم، نکات تخصصی، راهنمای عملی؛ حل مشکل مخاطب و ایجاد ارزشسایت، یوتیوب، لینکدین
محتوای خبریاطلاع رسانی درباره اتفاقات، آپدیت ها و تغییرات؛ سریع و کوتاهسایت، شبکه های اجتماعی
محتوای سرگرمیطنز، میم، داستان، ویدئوهای فان؛ برای وایرال شدن و بالا بردن تعاملاینستاگرام، تیک تاک
محتوای برندینگمعرفی پشت صحنه، داستان برند، ارزش‌ها، روایت تجربه؛ برای ساخت هویت برندسایت، شبکه‌های اجتماعی
محتوای فروش محورمعرفی محصول، مقایسه، تست و بررسی، تجربه مشتری؛ برای تبدیل مخاطب به خریدارسایت، فروشگاه، صفحات لندینگ

نمونه کامل تر :

نوع محتواتوضیح کاملبهترین کاربردمناسب برای کجا؟
محتوای متنیشامل مقاله، توضیحات محصول، کپشن، ایمیل، اسکریپت و… که برای انتقال اطلاعات دقیق، آموزش، داستان یا تحلیل استفاده می‌شودآموزش، سئو، توضیح مفصل، جواب دادن به سوال مخاطبسایت، وبلاگ، لینکدین، ایمیل مارکتینگ
محتوای تصویریشامل عکس، اینفوگرافیک، اسکرین‌شات، پوستر، نمودار؛ برای انتقال سریع پیام و جلب توجهجذب اولیه، خلاصه‌سازی، ساده‌کردن مفاهیم سختاینستاگرام، پینترست، تامبلیل، مقاله
ویدئوآموزش، معرفی محصول، پشت‌صحنه، تجربه کاربری، داستان برند؛ تاثیرگذارترین نوع محتواتعامل بالا، آموزش، فروش، اعتمادسازیاینستاگرام، یوتیوب، سایت
صوت (پادکست)توضیح نکات، تجربه‌ها، آموزش‌های طولانی، گفتگو؛ مناسب برای مخاطبان در حال حرکتآموزش تخصصی، داستان‌گویی، انتقال تجربهپادکست، تلگرام، سایت
محتوای تعاملیآزمون، کوییز، نظرسنجی، ماشین‌حساب، ابزار آنلاین؛ مخاطب را درگیر می‌کندافزایش تعامل، جمع‌آوری دیتا، شناخت مخاطبسایت، اینستاگرام، صفحات لندینگ
محتوای آموزشیمحتوایی که مستقیم چیزی را یاد می‌دهد؛ مستقل از قالبافزایش اعتماد، برندینگ، جذب مخاطبهمه پلتفرم‌ها
محتوای خبریاطلاع‌رسانی درباره آپدیت‌ها، قوانین، تغییرات، رویدادهاپوشش سریع اتفاقات، ارائه اطلاعات کوتاهسایت، اینستاگرام، توییتر
محتوای سرگرمیطنز، استوری فان، میم، ویدئوی کوتاه؛ باعث وایرال شدنافزایش فالوئر، تعامل، دیده‌شدن سریعشبکه‌های اجتماعی
محتوای الهام‌بخشجملات انگیزشی، تجربه‌های موفقیت، داستان‌های واقعیایجاد ارتباط احساسی و هویتی با مخاطباینستاگرام، لینکدین
محتوای برندینگمعرفی پشت‌صحنه، داستان برند، ارزش‌های کسب‌وکاراعتمادسازی، هویت‌سازی، تمایز برندسایت، اینستاگرام، لینکدین
محتوای فروش محورمعرفی محصول، مقایسه، نقد و بررسی، تست عملکرد؛ جهت تبدیل مخاطب به مشتریافزایش فروش، رفع شک مخاطب، تصمیم‌سازیسایت فروشگاهی، لندینگ، شبکه‌های اجتماعی
محتوای تخصصیتحلیل عمیق، دیتامحور، بررسی حرفه‌ای؛ برای افراد حرفه‌ای حوزهافزایش اعتبار، جذب مشتری حرفه‌ایسایت، یوتیوب، لینکدین
محتوای UGCتولید محتوا توسط کاربران، رضایت‌نامه، تجربه خریداعتمادسازی قوی، افزایش نرخ تبدیلصفحات محصول، شبکه‌های اجتماعی
محتوای Evergreenمحتوای همیشه سبز که همیشه کاربرد دارد و قدیمی نمی‌شودجذب ورودی مداوم، سئو بلندمدتسایت و وبلاگ
محتوای دوره‌ایمحتوای مناسبتی یا مرتبط با ترندهاجذب سریع، دیده‌شدن لحظه‌ایشبکه‌های اجتماعی

چرا شناخت این انواع محتوا مهمه؟

چون هر کسب و کار و هر مخاطبی یه مدل محتوا رو بهتر میپذیره.
مثلا:

  1. مخاطب آموزش → متن و ویدئو
  2. مخاطب فروشگاه اینترنتی → تصویر و ویدئو
  3. مخاطب شبکه اجتماعی → سرگرمی و تصویری
  4. مخاطب متخصص → مقاله و صوت

اگر این رو بدونیم، دیگه همینطوری الکی محتوا تولید نمی‌کنیم.
می‌فهمیم کجا باید متن بنویسیم، کجا باید ویدئو بگیریم، و کجا با یه عکس ساده کار راه میفته.

چطور موضوع مناسب برای تولید محتوا پیدا کنیم؟

یکی از سخت ترین قسمت های تولید محتوا اینه که بفهمیم «دقیقا درباره چی باید محتوا بسازیم». خیلی ها اینجا گیر میکنن. یا موضوعای تکراری انتخاب میکنن، یا چیزهایی رو می نویسن که اصلا به درد مخاطب نمیخوره. ولی واقعیت اینه که پیدا کردن موضوع مناسب سخت نیست؛ فقط باید بدونیم از کجا شروع کنیم و چی رو بسنجیم.

۱. از سوال های مخاطب شروع کن

بهترین و واقعی ترین موضوعات دقیقا همون چیزهایی هستن که مخاطب ازتون میپرسه.
سوال ها، اعتراض ها، مشکلات، دغدغه ها، چیزهایی که براشون مبهمه.
این ها طلا هستن.
چرا؟ چون وقتی محتوا جواب مستقیم نیاز مخاطب باشه، هم دیده میشه، هم ذخیره میشه، هم به اشتراک گذاشته میشه.

مثال ساده:

  1. اگه پیج یا سایت درباره کسب و کار اینترنتیه، سوال رایج‌ها چیان؟
  2. چطور تولید محتوا کنیم؟
  3. چقدر باید پست بذاریم؟
  4. از کجا مشتری بیاریم؟

همین سوال‌ها خودشون بهترین ایده‌ها هستن.

۲. از تجربه‌ های خودت استفاده کن

خیلی وقت ها موضوعاتی که تو مسیر کاری خودت باهاش برخورد داشتی، بهترین محتواها رو میسازن.
مثلا مشکلی که توی یک پروژه داشتی، اشتباهی که مرتکب شدی، چیزی که داخل یک کار یاد گرفتی.
اینها واقعی، قابل لمس و کاربردی هستن و مخاطب عاشق همین چیزهاست.

۳. از رقبا الهام بگیر، نه کپی

رقبا بهت نشون میدن چه موضوعاتی در صنعت شما جواب میده و مخاطب نسبت به چی حساسه. می تونی ببینی درباره چی می‌نویسن، چه پست هایی بازدید زیاد میگیره، چه چیزهایی وایرال میشه.
اما کپی؟ نه. چون دیگه دوره کپی گذشته. باید اون موضوع رو با زاویه دید خودت، تجربه خودت و تحلیل خودت بازنویسی و بهترش کنی.

۴. استفاده از ابزارهای تحقیق موضوع

ابزارهایی مثل:

  1. گوگل ترندز
  2. کیوردپلنر
  3. Answer The Public
  4. بخش جستجوی خود گوگل
  5. پیشنهادهای خودکار (Autocomplete)

این ابزارها نشون میدن مردم دقیقا چی می‌خوان و چه موضوعی بیشتر سرچ میشه. وقتی مخاطب در گوگل به دنبال موضوعیه، یعنی ارزش محتوا ساختن داره.

۵. دنبال چیزهای جدید و آپدیت باش

دنیا مدام تغییر میکنه. الگوریتم ها عوض میشن، ابزارهای جدید میاد، ترندها میچرخن. حتی توی صنعت های سنتی هم هر چند وقت یه بار چیز جدیدی برای گفتن وجود داره. هرچی محتوات تازه تر باشه، مخاطب بیشتر اعتماد میکنه.

۶. نیازهای پنهان مخاطب را بشناس

یه وقت هایی مردم خودشون نمیدونن باید چی بدونن. اینجا شما باید از تجربه و نگاه حرفه‌ای خودت استفاده کنی. مثلا آموزش‌هایی که سطح آگاهی رو بالا میبره و براشون ارزش خلق میکنه، حتی اگر خودشون براش سرچ نکرده باشن.

۷. مشکلات تکراری که همه باهاش درگیرن، بهترین موضوعه

تو هر حوزه‌ای مشکلاتی وجود داره که همه بهاش برخورد دارن. این موارد همیشه جواب میدن چون دغدغه مشترک هستن.

۸. از محتواهای قدیمی خودت موضوع جدید دربیار

یه مقاله قدیمی داری؟ یه پست خوب داری؟ می تونی همون رو گسترش بدی، آپدیت کنی یا از دلش چند موضوع جدید استخراج کنی. این یکی از سریع ترین و ساده ترین روش‌هاست.

۹. از ترندها استفاده کن

گاهی یه اتفاق، یه خبر یا یه ترند میتونه زمینه ساخت یک محتوای عالی باشه.
ترندها مخاطب رو سریع جذب میکنن، اما مهمه که با حوزه کاری شما همخوانی داشته باشن.

موضوع خوب از دل واقعیت میاد؛ از نیاز مخاطب، تجربه شخصی، سوال‌ها، مشکلات، یا حتی اتفاقات روز. وقتی یاد بگیری چطور این موضوعات رو پیدا کنی، دیگه هیچ وقت حس نمی‌کنی ایده کم آوردی یا نمی‌دونی چی باید منتشر کنی.

آموزش تولید محتوا

شناخت مخاطب؛ محتوا باید برای کی نوشته بشه؟

یکی از اشتباهاتی که خیلی از تولیدکننده‌های محتوا مرتکب میشن اینه که محتوا رو برای «همه» می‌نویسن. ولی واقعیت اینه که وقتی سعی میکنی برای همه حرف بزنی، در نهایت برای هیچکس جذاب نمیشی. محتوا باید دقیقا برای یک گروه مشخص از آدم‌ها نوشته بشه؛ همون‌هایی که قرار هست ازت یاد بگیرن، باهات تعامل کنن یا ازت خرید کنن.

شناخت مخاطب یعنی قبل از اینکه شروع کنی به نوشتن یا ساختن محتوا، بدونی داری با چه آدمی حرف می‌زنی. این آدم چند سالشه؟ چی براش مهمه؟ چه دغدغه‌ای داره؟ از چی خوشش میاد؟ از چی بدش میاد؟ به چه زبانی راحت‌تر ارتباط میگیره؟ چقدر وقت داره؟ چقدر حوصله داره؟ دنبال آموزش جدیه یا چیزهای ساده و سریع؟

هرچی تصویر ذهنی دقیق‌تری از مخاطب داشته باشی، محتوایی که تولید میکنی جذاب‌تر، واقعی‌تر و موثرتر میشه. حالا بریم ببینیم شناخت مخاطب یعنی چی و چطور باید انجامش داد:

۱. مخاطب دقیقا دنبال چی میگرده؟

مخاطب همیشه یه دلیل داره که محتوای شما رو باز میکنه. یا دنبال یه جواب می‌گرده، یا میخواد چیزی یاد بگیره، یا دنبال سرگرمیه، یا دنبال خرید محصوله. باید بفهمیم انگیزه پشت رفتار مخاطب چیه. اگه اینو بفهمیم، محتوامون مستقیما به هدف میخوره.

۲. سطح آگاهی مخاطب چقدره؟

مخاطب ممکنه مبتدی باشه، ممکنه متوسط باشه، ممکنه حرفه‌ای باشه. نباید یه محتوا رو طوری بنویسیم که آدم مبتدی سردرگم بشه، یا آدم حرفه‌ای حس کنه داریم چیزهای پیش پا افتاده میگیم. شناخت سطح آگاهی کمک میکنه لحن، مثال‌ها و عمق محتوا درست انتخاب بشه.

۳. مخاطب از چه لحن و سبکی خوشش میاد؟

بعضیا لحن رسمی دوست دارن، بعضیا عامیانه، بعضیا طنز، بعضیا توضیحات جدی. وقتی لحن محتوا با شخصیت مخاطب همخوانی داشته باشه، بخش زیادی از راه رو رفتی.

۴. مخاطب از چه نوع محتوایی بیشتر استفاده میکنه؟

همه آدم‌ها یکسان نیستن. یکی فقط ویدئو میبینه، یکی فقط متن میخونه، یکی عکس و اسلاید دوست داره، یکی فقط صوت گوش میده. شناسایی این موضوع باعث میشه محتوا هدر نره و دقیق برسونیمش به دست کسایی که براش ساخته شده.

۵. دغدغه‌ها و مشکلات واقعی مخاطب چیه؟

هیچ چیزی به اندازه «درد مشترک» مخاطب رو جذب نمیکنه. وقتی توی محتوا مستقیم درد مخاطب رو بگی و براش راه حل بذاری، حس میکنه تو واقعا میفهمیش و بهش کمک میکنی. همین میشه نقطه شروع اعتماد.

۶. رفتار مخاطب رو تحلیل کن

بازدیدها، لایک‌ها، کامنت‌ها، میزان موندن روی صفحه، میزان ذخیره کردن یا سیو کردن پست‌ها… همه این‌ها نشونه‌هایی هستن که بهت میگن مخاطب دقیقا چی میخواد و چی رو دوست نداره. بخش مهم شناخت مخاطب از تحلیل همین رفتارها میاد.

۷. از مخاطب مستقیم بپرس

خیلی وقت‌ ها ساده‌ترین راه، پرسیدن مستقیمه. نظرسنجی بذار، سوال بپرس، ازشون بخواه موضوعات مورد علاقه‌شون رو بگن. اینها دیتاهای واقعی هستن که به شدت ارزشمندند.

۸. پرسونای مخاطب بساز

پرسونا یعنی یک شخصیت خیالی ولی واقعی‌گونه که نماینده مخاطب اصلیت هست.
مثلا:
مریم، ۲۸ ساله، تازه کار تولید محتوا، زمان کم ولی انگیزه بالا، دنبال آموزش سریع و کاربردی.

یا

حامد، ۳۵ ساله، مدیر فروشگاه، دنبال نکات مدیریت تیم و تولید محتوای تاثیرگذار.

وقتی مخاطب رو به شکل شخصیت ببینی، تولید محتوا خیلی راحت تر و هدفمندتر میشه.

نوع مخاطبویژگی‌هانیازهابهترین نوع محتوا برای این گروه
مخاطب مبتدیآشنایی کم با موضوع، دنبال توضیح ساده و قدم به قدم، فراری از اصطلاحات سختمثال‌های واقعی، توضیح واضح، محتوای سریع و قابل فهمآموزشی ساده، ویدئوهای کوتاه، اسلاید، مقاله سطح پایه
مخاطب متوسطکمی تجربه دارد، دوست دارد دقیق‌تر یاد بگیرد، سوالات تخصصی‌تری داردمحتوای عمیق‌تر، نکات کاربردی، مقایسه‌ها و مثال‌های بیشترمقاله‌های متوسط تا پیشرفته، ویدئوهای آموزشی کامل، چک‌لیست
مخاطب حرفه‌ایکاملا با موضوع آشناست، دنبال نکات ریز، جدید و ارزشمند استتحلیل، داده، تجربه عملی، نگاه تخصصی و غیرسطحیمقاله عمیق، ویدئوی تخصصی، وبینار، مطالعه موردی
مخاطب سریع و کم‌حوصلهزمان کم دارد، دنبال نتیجه فوری است، نمی‌خواهد متن طولانی بخواندجمع‌بندی، نکات کوتاه، توضیح یک دقیقه‌ای، آموزش سریعریلز، پست کوتاه، اینفوگرافیک، چک‌لیست
مخاطب جستجوگر (کاربر گوگل)با هدف مشخص وارد محتوا می‌شود، دنبال حل مشکل استمتن کامل، پاسخ مستقیم، ساختار اصولی، اطلاعات دقیقمقاله سئو شده، راهنمای قدم به قدم، بررسی کامل
مخاطب شبکه اجتماعیدنبال سرگرمی، تجربه و نکات کوتاه و جذاب استمحتوای سبک، داستانی، بصری و قابل ذخیرهعکس، ریلز، داستان کوتاه، محتوای انگیزشی و کاربردی
مخاطب تصمیم‌گیر (مدیر، صاحب کسب‌وکار)نگاهش به خروجی و نتیجه است، نه جزئیاتشفافیت، کاربردی بودن، اعداد و نتایج، راهکار مستقیمگزارش، ویدئو توضیحی، مطالعه موردی، تحلیل روند
مخاطب شکاکسخت اعتماد می‌کند، دنبال دلیل و مدرک استمدرک، مثال واقعی، اثبات، تجربه عملی، مقایسهبررسی تخصصی، تست و تحلیل، شواهد واقعی، تجربه مشتری
مخاطب خسته از اطلاعاتزیاد محتوا دیده، گیج شده، نمی‌داند از کجا شروع کندنقشه راه، مراحل مشخص، توضیح ساده شدهراهنمای مرحله‌ای، نقشه مسیر، توضیحات خلاصه و منظم

چرا شناخت مخاطب اینقدر مهمه؟

چون محتوا مثل حرف زدن رو در روست. اگر ندونی طرف مقابلت کیه، چطور باید صحبت کنی؟!

  1. اگر شناخت مخاطب درست باشه:
  2. محتوا دیده میشه
  3. ذخیره میشه
  4. به اشتراک گذاشته میشه
  5. باعث اعتماد میشه
  6. باعث فروش میشه

این بخش یکی از ستون‌ های اصلی آموزش تولید محتواست. در بخش بعدی، میریم سراغ اینکه چطور برای تولید محتوا برنامه ریزی کنیم و یه نقشه راه محکم بسازیم تا همه چیز منظم، قابل اجرا و نتیجه‌محور باشه.

آموزش تولید محتوا

برنامه ریزی محتوا؛ چرا بدون نقشه نمی‌توان محتوا ساخت؟

تولید محتوا بدون برنامه‌ریزی مثل ساختن خونه بدون نقشه است. شاید اولش چیزهایی بسازی، اما در نهایت همه چی بهم ریخته، نامنظم و بی‌نتیجه میشه. خیلی‌ها دقیقا همین اشتباه رو میکنن؛ هر روز یا هر هفته یه چیزی می‌سازن، بدون اینکه بدونن این محتوا قراره چه کاری انجام بده، به چه دردی میخوره یا اصلا چرا تولید شده.

برنامه‌ریزی محتوا کمک میکنه مسیر روشن باشه. بدونی از کجا شروع میکنی، قراره به کجا برسی و چطور باید این مسیر رو طی کنی. حالا بریم ببینیم برنامه‌ریزی محتوا دقیقا یعنی چی و چطور انجامش بدیم.

۱. اول باید هدف مشخص باشه

هیچ محتوایی نباید بی هدف ساخته بشه. هدف میتونه اینا باشه:

  1. افزایش آگاهی از برند
  2. جذب مخاطب جدید
  3. آموزش دادن
  4. فروش محصول
  5. حفظ ارتباط با مشتری
  6. جذب ورودی گوگل
  7. یا ترکیبی از این موارد

وقتی هدف مشخص باشه، نوع محتوا، لحن، موضوع، قالب و شدت انتشار کاملا واضح میشه.

جدول مقایسه لحن‌های مختلف در تولید محتوا

نوع لحنتوضیح کامل و کاربردبهترین استفادهمناسب چه مخاطبی است؟
لحن رسمیجدی، دقیق، بدون شوخی؛ مناسب آموزش‌های تخصصی، گزارش‌ها و محتواهای حرفه‌ایکسب و کارهای B2B، محتواهای تخصصی، آموزش‌های عمیقمدیران، متخصصان، افراد حرفه‌ای
لحن دوستانهصمیمی، ساده و راحت؛ حس مکالمه دوستانه ایجاد می‌کندشبکه‌های اجتماعی، محتواهای روزمره، بلاگ‌های عمومیمخاطب عام، کاربران شبکه اجتماعی
لحن انگیزشیالهام‌بخش، مثبت، همراه با جملات هدفمند؛ برای بالا بردن انگیزه و انرژیبرندینگ شخصی، توسعه فردی، محتوای انسانیمخاطب دنبال رشد شخصی
لحن آموزشیواضح، مرحله به مرحله، بدون حاشیه؛ هدفش یاد دادن استدوره‌ها، آموزش‌های متنی، ویدئوهای قدم‌به‌قدممبتدی‌ها تا متوسط‌ها
لحن داستانیروایت‌محور، همراه با مثال واقعی و تجربه‌های قابل لمسمعرفی تجربه، برندینگ، شروع مقاله‌هاهر مخاطبی که دنبال تجربه واقعی است
لحن طنزسبک، فان، همراه با شوخی کنترل‌شده؛ برای درگیر کردن مخاطباینستاگرام، توییتر، محتوای سرگرمیمخاطب جوان، شبکه‌های اجتماعی
لحن جدی و دیتامحورپر از عدد، آمار، نمودار و تحلیل؛ برای پشتیبانی از ادعاهاگزارش‌ها، بررسی‌های تخصصی، محتواهای B2Bمدیران، متخصصان، تحلیلگران
لحن الهام‌بخش برندتلفیقی از احساس، هویت و ارزش‌های برندویدئوهای برندینگ، صفحات درباره مامخاطب علاقه‌مند به شناخت برند
لحن مستقیم و کوتاهسریع، بدون مقدمه‌چینی، رفتن سر اصل مطلبکپشن، اطلاع‌رسانی، نکات سریعمخاطب کم‌حوصله یا نیازمند پاسخ فوری
لحن فروش‌محورتوضیح مزایا، ویژگی‌ها، تفاوت‌ها، همراه با CTAصفحات محصول، لندینگ، کمپین‌های فروشمشتری در مرحله تصمیم‌گیری

۲. تعیین استراتژی محتوا

یعنی مشخص کنیم چه مدل محتوایی برای چه هدفی ساخته میشه.
مثلا:

  1. برای آموزش → مقاله و ویدئو
  2. برای افزایش تعامل → پست‌های کوتاه و سوالی
  3. برای فروش → معرفی محصول، مقایسه، تجربه کاربری
  4. برای جذب ورودی گوگل → مقاله‌های عمیق و هدفمند

استراتژی یعنی بدونیم چه چیزی، برای کی و با چه هدفی ساخته میشه.

۳. ساخت تقویم محتوا

تقویم محتوا مثل دفتر برنامه‌ریزی تولید محتواست. داخلش مشخص میکنیم:

  1. چه روزهایی پست منتشر کنیم
  2. چه موضوعاتی پوشش داده بشه
  3. چه فرمتی داشته باشه
  4. چطور باید ساخته بشه
  5. چه کسی مسئولشه

تقویم باعث میشه هیچ وقت ایده کم نیاریم و انتشار محتوا منظم و حرفه‌ای باشه.

۴. انتخاب موضوعات بر اساس اولویت

همه موضوع‌ها مهم نیستن. باید موضوع‌هایی انتخاب بشه که:

  1. مخاطب بیشتر دنبالشونه
  2. ارزش آموزشی یا خبری دارن
  3. به هدف کسب و کار کمک میکنن
  4. در کوتاه مدت نتیجه میدن
  5. در بلند مدت باعث رشد میشن

اینطوری محتوا بیهوده تولید نمیشه.

۵. تعیین لحن و سبک محتوا

برنامه‌ریزی فقط این نیست که بگیم چی منتشر کنیم. باید مشخص کنیم چطور منتشر کنیم. مثلا:

  1. عامیانه یا رسمی؟
  2. صمیمی یا جدی؟
  3. تصویری یا متنی؟
  4. کوتاه یا بلند؟
  5. آموزشی یا داستانی؟

وقتی این‌ها مشخص باشه، خروجی محتوا همیشه یکدست و حرفه‌ایه.

۶. انتخاب کانال انتشار

همه محتواها برای همه جا مناسب نیستن. مثلا:

  1. مقاله برای سایت عالیه
  2. ویدئو برای اینستاگرام و یوتیوب جواب میده
  3. پست‌های کوتاه برای توییتر
  4. اسلایدها برای لینکدین
  5. اینفوگرافیک برای پینترست

برنامه‌ریزی یعنی بدونیم هر محتوا کجا باید منتشر بشه تا بهترین نتیجه رو بده.

۷. پیش‌بینی نتایج و اندازه‌گیری

برنامه‌ریزی واقعی بدون این مرحله کامل نمیشه. باید مشخص کنیم:

  1. چه چیزی رو میخوایم اندازه بگیریم؟
  2. بازدید؟
  3. تعامل؟
  4. ورودی گوگل؟
  5. فروش؟
  6. ثبت‌نام؟
  7. اشتراک‌گذاری؟

اندازه‌گیری کمک میکنه ببینیم محتوا واقعا نتیجه میده یا باید تغییرش بدیم.

بخش برنامه‌ریزیتوضیح کاملچرا مهم است؟خروجی نهایی
تعیین هدف محتوامشخص کردن اینکه محتوا قراره چه کاری انجام بده: جذب مخاطب، آموزش، فروش، برندینگ، تعامل، سئوبدون هدف، محتوا نتیجه نمی‌دهد و پراکنده می‌شودیک هدف مشخص برای هر محتوا
انتخاب موضوعپیدا کردن ایده‌هایی که مخاطب واقعا به آن‌ها نیاز دارد؛ بر اساس سوالات، مشکلات، ترندها، تجربه‌هاموضوع درست، نصف جذابیت محتوا را تضمین می‌کندلیست موضوعات اولویت‌بندی‌شده
شناخت مخاطبتعیین اینکه محتوا برای چه کسی نوشته می‌شود: مبتدی، حرفه‌ای، مدیر، خریدار، کاربر گوگلنوع محتوا و لحن بر اساس مخاطب انتخاب می‌شودپرسونای محتوایی
انتخاب نوع محتوامشخص کردن اینکه محتوا متنی، ویدئویی، تصویری، صوتی یا ترکیبی باشدانتخاب فرمت درست باعث افزایش تاثیر محتوا می‌شودقالب مناسب برای هر موضوع
تعیین لحن محتوامشخص کردن لحن رسمی، دوستانه، آموزشی، انگیزشی یا ترکیبیلحن درست باعث اعتماد و ارتباط بهتر می‌شودراهنمای لحن (Tone Guide)
کانال انتشارانتخاب محل انتشار: سایت، وبلاگ، اینستاگرام، یوتیوب، لینکدینهر نوع محتوا در هر پلتفرمی جواب نمی‌دهدنقشه پخش (Content Distribution Map)
زمان‌بندی انتشارتعیین اینکه هر محتوا در چه روز و ساعتی منتشر شودنظم باعث افزایش اعتماد و تعامل می‌شودتقویم محتوا (Content Calendar)
آماده‌سازی منابععکس، متن، ویدئو، ابزارها، رفرنس‌ها، داده‌ها و…بدون منابع، تولید محتوا کند و سخت می‌شودپوشه منابع هر محتوا
تولید و اجرانوشتن، طراحی، فیلمبرداری، تدوین، ویرایشمرحله عملیاتی که باید دقیق و استاندارد انجام شودنسخه نهایی محتوا
بررسی کیفیتچک کردن خوانایی، سئو، غلط‌گیری، روان‌سازی، یکدست بودنکیفیت پایین باعث ریزش مخاطب می‌شودنسخه بهینه‌شده محتوا
انتشارانتشار در پلتفرم انتخاب شده همراه با کپشن مناسب، هشتگ و لینک‌هاانتشار درست، بازده محتوا را چند برابر می‌کندمحتوا در محیط اصلی
تحلیل و بهبودبررسی بازدید، تعامل، نرخ کلیک، سیو، اشتراک‌گذاری، ورودی گوگلتحلیل باعث رشد و اصلاح مداوم محتوا می‌شودگزارش عملکرد محتوا

چرا برنامه‌ ریزی محتوا اینقدر مهمه؟

چون باعث میشه محتوا:

  1. منظم باشه
  2. قابل اجرا باشه
  3. اثرگذار باشه
  4. هدر نره
  5. در راستای هدف کسب و کار باشه
  6. مخاطب رو خسته نکنه
  7. و در نهایت به رشد کمک کنه

برنامه‌ریزی محتوا یکی از اون بخش‌هایی هست که اگر درست انجام بشه، نصف مسیر تولید محتوا حل شده. در بخش بعدی میریم سراغ «چطور محتوای خوب و جذاب بنویسیم؟» که یکی از مهم ترین بخش‌های این دسته بندی محسوب میشه.

چطور محتوای خوب و جذاب بنویسیم؟

نوشتن محتوا فقط کنار هم گذاشتن چند جمله نیست. یه متن خوب باید طوری نوشته بشه که مخاطب از همون اول درگیرش بشه، تا آخر همراه بمونه و در نهایت حس کنه یه چیزی یاد گرفته یا یه قدم جلوتر رفته. نوشتن محتوای جذاب یک مهارت قابل یادگیریه و با رعایت چند اصل ساده اما مهم، کیفیت متن چند برابر میشه.

۱. شروع متن باید قلاب داشته باشه

اولین چند خط متن تکلیف همه چیز رو مشخص میکنه. یا مخاطب جذب میشه، یا صفحه رو میبنده. برای شروع خوب میتونی از اینا کمک بگیری:

  1. یه سوال مستقیم
  2. یه مثال واقعی
  3. یه مشکل رایج
  4. یه جمله کوتاه و تاثیرگذار

وقتی شروع قوی باشه، مخاطب خودکار ادامه رو میخونه.

۲. ساده و شفاف بنویس

آدم‌ها از متن‌های پیچیده خوششون نمیاد. محتوا باید جوری نوشته بشه که هرکسی، حتی با کمترین سطح آشنایی با موضوع، بتونه بفهمه. ساده نوشتن یعنی:

  1. جملات کوتاه
  2. لغات واضح
  3. دوری از اصطلاحات سنگین
  4. ساختار منظم

ساده نوشتن یعنی بی ارزش نوشتن نیست؛ یعنی حرفه‌ای نوشتن.

۳. لحن مناسب انتخاب کن

لحن باید با شخصیت مخاطب و نوع محتوا هماهنگ باشه. مثلا:

  1. محتوای حرفه‌ای و B2B → رسمی و دقیق
  2. محتوای آموزشی روزمره → عامیانه و روان
  3. محتوای انگیزشی → صمیمی و گرم

انتخاب لحن درست باعث میشه محتوا طبیعی به نظر برسه و مخاطب احساس نزدیکی کنه.

۴. تجربه‌ های واقعی اضافه کن

هیچ چیزی به اندازه مثال واقعی و تجربه شخصی محتوا رو زنده نمی‌کنه. تجربه باعث میشه مخاطب احساس کنه داری از چیزی حرف می‌زنی که واقعا لمسش کردی. این بخش اعتماد میسازه و محتوا رو چند برابر تاثیرگذارتر میکنه.

۵. ساختار متن باید منظم باشه

حتی بهترین متن‌ها هم اگر ساختار نداشته باشن، جذاب نمیشن. ساختار یعنی:

  1. هدینگ‌های واضح
  2. پاراگراف‌بندی درست
  3. مثال‌های کوتاه
  4. توضیح‌های مرحله به مرحله

این‌ها باعث میشن مخاطب سردرگم نشه و متن راحت خونده بشه.

۶. از کلمات تصویری و قابل لمس استفاده کن

وقتی درباره یه موضوع حرف می‌زنیم، به جای توضیح‌های خشک، بهتره تصویرسازی کنیم. مثلا:

به جای «اگر محتوا خوب نباشه مخاطب ناراضی میشه» بگوییم:
«اگه محتوا به دل مخاطب نشینه، مثل مشتری‌ای میشه که وارد مغازه شده، یه نگاه کرده و بدون حرف برگشته بیرون.»

۷. از تکرار بی‌جا فرار کن

تکرارهای بیهوده محتوا رو خسته‌کننده میکنه. اگه لازم شد چیز مهمی رو دوباره بگی، باید به شکلی تازه بیان بشه، نه کپی همان جمله قبلی.

۸. محتوای خوب باید جواب بده

مخاطب همیشه با یک سوال، نیاز یا مشکل سراغ محتوا میاد. اگه محتوای تو آخرش جواب روشنی نده، مخاطب حس میکنه وقتش تلف شده. باید مطمئن بشیم متن دقیقا همان چیزی را تحویل میده که مخاطب دنبالشه.

۹. پایان‌ بندی محکم داشته باش

آخر یک متن مثل آخر یک فیلمه. اگر درست جمع‌بندی نشه، تاثیر کل نوشته کم میشه. پایان خوب یعنی:

  1. خلاصه نکات مهم
  2. تاکید روی ارزش محتوا
  3. دعوت به فکر کردن، ذخیره کردن یا اقدام کردن

۱۰. به ویرایش اهمیت بده

ویرایش مرحله‌ایه که متن خام تبدیل میشه به یک محتوای حرفه‌ای. ویرایش یعنی:

  1. حذف اضافه‌ها
  2. اصلاح جمله‌ها
  3. روان‌سازی متن
  4. جایگزینی کلمات بهتر
  5. اصلاح غلط‌های املایی

نفس متن باید در ویرایش کشیده بشه.

نوشتن محتوای جذاب یک مهارت قابل تمرینه. با شروع قوی، لحن صحیح، مثال‌های واقعی، ساختار منظم و ویرایش اصولی میشه کاری کرد که حتی ساده‌ترین موضوع‌ها هم تاثیرگذار و به یادماندنی بشن.

آموزش تولید محتوا

مهم ترین جداول مرتبط با تولیدمحتوا:

در ادامه به صورت جدول و شماتیک بخش های مهمی که توی تولید متحوا باید بهش اهمیت بدید رو براتون میگم:

جدول مراحل تولید محتوا (از ایده تا انتشار)

مرحلهتوضیح کاملخروجی مورد انتظارنکته مهم
مرحله ایده‌پردازیجمع کردن موضوع‌ها از سوالات مخاطب، ترندها، تجربه‌ها، رقبا و ابزارهای تحقیقلیست ایده‌های خام و قابل بررسیایده باید مشکل واقعی مخاطب رو هدف بگیرد
مرحله تحقیق و جمع‌آوری اطلاعاتسرچ، مطالعه، بررسی رقبا، جمع‌آوری داده، مثال، تجربه شخصیفایل منابع و نکات کلیدیمنابع مختلف استفاده کن تا محتوا یکنواخت نشه
مرحله انتخاب زاویه محتوامشخص کردن اینکه از چه دیدگاهی موضوع گفته شود؛ آموزشی، داستانی، تجربی، تحلیلییک «زاویه نگاه» مشخص برای متنزاویه اشتباه = محتوای بی‌اثر
مرحله ساختاردهینوشتن تیترها، هدینگ‌ها، ترتیب بخش‌ها، تعیین لحناسکلت کامل محتواساختار قوی = متن روان و قابل فهم
مرحله نوشتن پیش‌نویسنوشتن متن اصلی بدون وسواس؛ جمله‌ها، مثال‌ها، توضیحاتمتن خام و قابل ویرایشدر این مرحله به غلط‌گیری فکر نکن
مرحله ویرایش محتواییحذف اضافه‌ها، اصلاح توضیحات، روان‌سازیمتن واضح‌تر و یکدست‌ترمحتوا باید به زبان مخاطب باشه
مرحله ویرایش نگارشیاصلاح غلط‌های املایی، جمله‌بندی، نشانه‌گذاریمتن بدون خطاغلط املایی اعتبار محتوا را کم می‌کند
مرحله سئو و بهینه‌سازیاضافه کردن کلمات کلیدی، بهبود هدینگ‌ها، لینک داخلی، لینک خارجی، بهینه‌سازی تصاویرنسخه سئوشده و آماده انتشارسئو باید طبیعی و غیرتصنعی باشد
مرحله انتخاب تصویر و رسانهانتخاب عکس، اینفوگرافیک، ویدئو یا صوت مناسبفایل‌های تکمیلی محتواتصویر خوب = نرخ ماندگاری بیشتر
مرحله بارگذاری و انتشارآپلود متن، تصویر، تگ‌ها، دسته‌بندی‌ها، انتشار روی پلتفرمانتشار رسمی محتوازمان انتشار مهم است؛ بهترین تایم را انتخاب کن
مرحله تحلیل و آنالیزبررسی بازدید، تعامل، ماندگاری، کلیک، ورودی گوگلگزارش عملکرد محتوااین گزارش برای بهتر کردن محتواهای بعدی است
مرحله به‌روزرسانیافزودن اطلاعات جدید، اصلاح آمار، بهبود متننسخه ارتقایافته محتوامحتوا اگر آپدیت نشود، ارزشش را از دست می‌دهد

جدول ابزارهای تولید محتوا (تحقیق، طراحی، ویدئو، صوت، سئو، تحلیل)

دسته ابزارابزارهای پیشنهادیکاربردنکته مهم
ابزارهای تحقیق موضوعGoogle Trends، Answer The Public، Keyword Planner، سرچ عمیق گوگلپیدا کردن موضوعات پرجستجو، سوالات رایج، نیازهای واقعی مخاطببهترین ایده‌ها از همین بخش درمیاد
ابزارهای نوشتن و ویرایشNotion، Google Docs، Word، Grammarlyنوشتن، نظم دادن به متن، ویرایش، اشتراک گذاریمحیط منظم = محتوای باکیفیت‌تر
ابزارهای طراحی گرافیکCanva، Photoshop، Figmaساخت عکس، پست، اینفوگرافیک، کاور و…Canva ساده‌ترین و سریع‌ترین گزینه است
ابزارهای ویرایش ویدئوCapCut، Premiere، VN، Final Cutتدوین ویدئو، افکت، زیرنویس، خروجی استانداردکپ‌کات برای موبایل عالیه؛ پریمیر برای حرفه‌ای‌ها
ابزارهای فیلمبرداریموبایل، دوربین DSLR، میکروفون یقه‌ایضبط ویدئوهای آموزشی، معرفی محصول، ریلزمهم‌تر از ابزار گرون، نور خوب و صدای واضح است
ابزارهای ضبط و ویرایش صوتAudacity، Adobe Audition، موبایل + میکروفون سادهتولید پادکست، فایل آموزشی، ویس باکیفیتصدای خوب تاثیر زیادی دارد
ابزارهای طراحی اسلایدPowerPoint، Keynote، Canva Presentationساخت اسلاید آموزشی، اینفوگرافیک اسلایدیاسلاید جذاب نرخ ماندگاری را بالا می‌برد
ابزارهای برنامه‌ریزی و مدیریت محتواTrello، Notion، Asana، Google Calendarساخت تقویم محتوا، سازماندهی، مدیریت پروژهبدون مدیریت، تولید محتوا بی‌نظم می‌شود
ابزارهای سئو محتواYoast، Rank Math، Ahrefs، GSCبهینه‌سازی محتوا، تحلیل کلمات کلیدی، بررسی ساختارسئو مکمل محتواست، نه مرحله جدا
ابزارهای تحلیل عملکردGoogle Analytics، Insights اینستاگرام، آنالیز یوتیوببررسی بازدید، تعامل، نرخ رشد و خروجتحلیل بدون تعصب انجام شود
ابزارهای عکس و اسکرین‌شاتLightshot، Snipping Tool، CleanShotگرفتن عکس سریع، تصاویر آموزشی، مستنداتاسکرین‌شات واضح محتوا را حرفه‌ای جلوه می‌دهد
ابزارهای انتشار چندپلتفرمیMeta Business Suite، Publer، Bufferزمان‌بندی پست‌ها، مدیریت چند شبکه اجتماعیباعث نظم و انتشار به‌موقع می‌شود
ابزارهای ایده‌پردازی بصریPinterest، Dribbble، Behanceپیدا کردن الهام برای پست، طراحی و ویدئوبهترین جا برای خلاق شدن

جدول روش های پیدا کردن موضوع محتوا

روش پیدا کردن موضوعتوضیح کاملمزیت اصلیخروجی مورد انتظار
سوال‌های مخاطببررسی کامنت‌ها، دایرکت، پیام‌ها، سوالات تکراری، دردها و مشکلات واقعی مخاطبواقعی‌ترین و دقیق‌ترین ایده‌ها را می‌دهدلیست موضوع‌هایی که دقیقا نیاز مخاطب را پوشش می‌دهد
بررسی رقباتحلیل مقاله‌ها، پست‌ها، ویدئوها و محتواهای موفق رقباپیدا کردن موضوع‌های اثبات‌شده و کاربردیایده‌هایی که ثابت شده جواب می‌دهند
سرچ گوگل و پیشنهادهای خودکاراستفاده از autocomplete، related searches و People Also Askدسترسی مستقیم به چیزهایی که مردم واقعا سرچ می‌کنندلیست موضوعات هدفمند برای سئو
ابزارهای تحقیق (Google Trends، ATP، Keyword Planner)بررسی ترندها، میزان جستجو، موضوعات داغ و سوالات پرتکرارپیدا کردن موضوعات پربازدید و زندهایده‌های قابل برنامه‌ریزی و آینده‌دار
تجربه شخصیمشکلات، یادگیری‌ها، پروژه‌ها، اشتباهات، موفقیت‌هامحتوایی کاملا واقعی و خاص که هیچ‌جا پیدا نمی‌شودموضوعات منحصر به فرد و انسانی
اخبار و ترندهای روزرویدادها، تغییر الگوریتم‌ها، انتشار ابزارهای جدید، مناسبت‌هاجذب سریع توجه و افزایش تعاملموضوعات داغ و مناسبتی
مشکلات رایج در حوزه فعالیتمسائلی که همه همیشه با آن درگیرندمحتوا همیشه کاربردی و همیشه‌سبز می‌شودلیست موضوعات ماندگار و سودمند
کامنت‌ها و گفتگوهای شبکه‌های اجتماعینگاه کردن به کامنت‌ها، بحث‌ها و سوال‌های مردم در حوزه شمادیتا واقعی از رفتار مخاطبموضوعات دقیق، ریز و پرکاربرد
تجزیه و تحلیل محتوای قبلینگاه کردن به محتواهای پربازدید، موفق و ذخیره‌شده قبلیشناسایی مسیر درست برای ادامهساخت نسخه‌های تکمیلی یا به‌روز رسانی شده
داده‌های Analytics و Insightsبررسی رفتار کاربران در سایت یا شبکه اجتماعیانتخاب موضوع بر اساس رفتار واقعی، نه حدسموضوعات تبدیل‌ساز و پرتقاضا
گفتگو با مخاطباننظرسنجی، پرسش، کوییز، فرم سوالدریافت مستقیم خواسته واقعی کاربرانلیست موضوعاتی که خود مخاطب پیشنهاد می‌دهد
استفاده از کتاب‌ها و منابع تخصصیمطالعه منابع معتبر و کتاب‌های حوزه خودافزایش کیفیت و عمق محتواایده‌های علمی و دقیق برای مخاطب حرفه‌ای
مناسبت‌ها و تقویم محتواییروزهای خاص، رویدادها، جشنواره‌ها، شروع فصل‌هافرصت عالی برای تولید محتوای کاربردی و وایرالموضوعات مرتبط با تاریخ و فضا

جدول اشتباهات رایج در تولید محتوا و راهکارهای اصلاح

اشتباه رایجتوضیح مشکلچرا خطرناک است؟راهکار اصلاح
شروع ضعیف محتوامحتوا بدون قلاب شروع می‌شود؛ مقدمه گنگ یا کپی‌شدهمخاطب در چند ثانیه اول صفحه را می‌بنددبا سوال، مثال واقعی، درد مخاطب یا یک جمله قوی شروع کن
نوشتن برای همهمحتوا بدون هدف‌گیری یک گروه مشخص نوشته می‌شودمحتوا بی‌هویت، بی‌اثر و پراکنده می‌شودمخاطب مشخص، پرسونای دقیق و لحن مناسب انتخاب کن
جمله‌های طولانی و پیچیدهتوضیحات سخت، رسمی بیش از حد، پاراگراف‌های بی‌وقفهخوانایی پایین، خستگی مخاطب، ریزش زیادجملات کوتاه، ساده و شفاف؛ پاراگراف‌های کوتاه
نبود ساختار و هدینگمتن یک‌تکه و نامرتب بدون بخش‌بندیمخاطب سردرگم می‌شود؛ سئو محتوا آسیب می‌بیندقبل از نوشتن، ساختار محتوا را روی کاغذ مشخص کن
کپی از رقباتقلید کامل از محتوای دیگران بدون نگاه شخصیعدم اعتماد مخاطب و ضربه سنگین به سئوایده بگیر، ولی با زاویه و تجربه خودت بازنویسی کن
نداشتن مثال و تجربه واقعیمحتوا خشک و تئوری استمخاطب حس نمی‌کند نویسنده موضوع را لمس کردهتجربه واقعی، مثال ملموس و داستان کوتاه اضافه کن
انتشار بی‌برنامهامروز زیاد، فردا کم؛ بدون تقویم محتوامخاطب نمی‌تواند با برند ارتباط پایدار بسازدتقویم مشخص و زمان‌بندی منظم داشته باش
نادیده گرفتن سئوبدون کلمه کلیدی، بدون ساختار، بدون لینک‌دهیمحتوا دیده نمی‌شود و ترافیک نمی‌گیردسئو را طبیعی و اصولی وارد متن کن
تصاویر بی‌کیفیت یا بی‌ربطعکس‌ها جذاب نیستند یا با موضوع هماهنگ نیستندحس غیرحرفه‌ای بودن ایجاد می‌کندتصویر واقعی، واضح و مرتبط انتخاب کن
محتوای بیش از حد طولانیپرحرفی، تکرار و توضیح‌های اضافهمخاطب وسط محتوا صفحه را ترک می‌کندمختصر، هدفمند و بدون حاشیه بنویس
نبود CTA در پایانمحتوا مسیر بعدی را به مخاطب نمی‌گویدمخاطب بدون اقدام صفحه را ترک می‌کندپایان‌بندی با دعوت به ذخیره، خواندن ادامه یا اقدام
انتشار بدون تحلیلبعد از انتشار، هیچ بررسی انجام نمی‌شوداشتباهات تکرار می‌شود، رشد متوقف می‌شودتحلیل عملکرد و اصلاح مداوم محتوا

جدول مقایسه قالب های محتوایی و کاربرد هرکدام

قالب محتواتوضیح کاملبهترین کاربردمناسب برای کجا؟
مقاله (Blog Post)متن بلند، ساختارمند و سئو محور؛ مناسب آموزش، تحلیل و توضیحات کاملجذب ورودی گوگل، آموزش عمیق، پاسخ کامل به سوالاتسایت و وبلاگ
ویدئو (Video)محتوای تصویری و صوتی همراه توضیح، آموزش، معرفی یا داستانافزایش تعامل، اعتمادسازی، آموزش عملیاینستاگرام، یوتیوب، سایت
ریلز و ویدئو کوتاهویدئوهای کوتاه، سریع، جذاب و خلاصه شدهوایرال شدن، جلب توجه سریع، نکات کوتاهاینستاگرام، تیک‌تاک، یوتیوب شورتز
پست ثابت (Static Post)عکس یا گرافیک همراه کپشن؛ مناسب نکات، آموزش کوتاه و معرفینکات سریع، آموزش کوتاه، معرفی محصولاینستاگرام، لینکدین
اسلاید (Carousel)چند تصویر پشت سر هم با توضیحات مرحله‌ایآموزش مرحله به مرحله، توضیح مفاهیم، storytellingاینستاگرام، لینکدین
پادکست (Audio)محتوای صوتی؛ مناسب برای آموزش و داستان در زمان کمانتقال تجربه، آموزش بلندمدت، محتواهای عمیقپادکست، تلگرام، سایت
اینفوگرافیکترکیب تصویر + خلاصه متن؛ انتقال سریع مفهومساده‌سازی مفهوم‌های سخت، داده‌محور، آماریمقاله، شبکه‌های اجتماعی
لایو (Live)ارتباط مستقیم با مخاطب؛ سوال و جواب، آموزش زندهتعامل مستقیم، ایجاد اعتماد، معرفی خدماتاینستاگرام، یوتیوب
متن کوتاه (Short Text)توضیح‌های خیلی کوتاه، نکته‌ای و مستقیماطلاع‌رسانی، نکات سریع، آموزش‌های کوچکتوییتر، لینکدین
خبر (News Content)متن‌های کوتاه و اطلاع‌رسانی درباره رویدادهاپوشش سریع اتفاقات، ارائه اطلاعات جدیدسایت‌های خبری، شبکه‌های اجتماعی
محتوای UGCتجربه واقعی کاربران، رضایت‌نامه، نقد و بررسی خریداراناعتمادسازی قوی، افزایش نرخ تبدیلفروشگاه اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی
محتوای مقایسه‌ایمقایسه دو یا چند محصول، روش یا ابزارکمک به تصمیم‌گیری، رفع شک مخاطبسایت، فروشگاه، شبکه‌های اجتماعی
محتوای داستانیروایت یک اتفاق یا تجربه واقعیایجاد ارتباط احساسی، برندینگ، آموزش غیرمستقیمهمه پلتفرم‌ها
لندینگ پیج محتواصفحه بلند برای فروش، جذب لید یا معرفی خدماتافزایش فروش، دریافت اطلاعات، تبدیل مخاطبسایت

جدول ساختار یک مقاله استاندارد

بخش مقالهتوضیح کاملهدف این بخشنکات مهم برای اجرا
عنوان (Title)باید جذاب، واضح و مرتبط با موضوع باشد؛ بهتر است کلمه کلیدی در آن باشدجلب توجه و مشخص کردن موضوع اصلیکوتاه، شفاف، بدون ابهام، ترجیحا همراه یک قلاب
مقدمهشروعی که مخاطب را درگیر کند؛ اشاره به مشکل، سوال یا موضوعنگه داشتن مخاطب و آماده‌سازی ذهن اواز مثال واقعی، سوال یا جمله قوی استفاده کن
هدینگ‌ های اصلی (H2)بخش‌بندی موضوع به قسمت‌های مهم؛ هر هدینگ یک مفهوم اصلینظم دادن به محتوا و افزایش خواناییهدینگ‌ها باید سئو شده و قابل فهم باشند
زیرهدینگ‌ها (H3)توضیحات جزئی‌تر، نکات تکمیلی، مراحل یا مثال‌هاشکستن محتوا به بخش‌های قابل‌هضمپاراگراف‌های کوتاه و مثال‌های کاربردی
بدنه اصلی مقالهتوضیح کامل، آموزش، تحلیل، مثال، مراحل، نکات مهمارائه ارزش واقعی به مخاطباز تکرار اجتناب کن؛ از تجربه واقعی استفاده کن
استفاده از لیست عددی یا بولتنکات یا مراحل مهم را خلاصه و منظم ارائه می‌کندافزایش سرعت فهم و خواناییبرای موضوعات مهم و عملیاتی استفاده شود
تصاویر و گرافیکعکس، نمودار، اینفوگرافیک یا اسکرین‌شاتجذابیت، فهم بهتر، توقف بیشتر مخاطبکیفیت بالا، مرتبط با موضوع، ترجیحا واقعی
جمع‌بندیخلاصه نکات کلیدی و بستن مقاله با یک نتیجه واضحایجاد حس تکمیل و انتقال پیام نهاییواضح، کوتاه و کاربردی؛ بدون تکرار اضافی
CTA یا دعوت به اقدامراهنمایی مخاطب برای قدم بعدی؛ خواندن مقاله دیگر، ذخیره، خرید یا تماسهدایت مخاطب به مسیر دلخواهشفاف، محترمانه و کاربردی
سئو نویسیرعایت کلمه کلیدی، متا، ساختار URL، لینک‌سازیدیده شدن محتوا در گوگلطبیعی، غیرتصنعی، هماهنگ با لحن مقاله
ویراستاری نهاییاصلاح غلط‌ها، روان‌سازی، نظم پاراگراف‌هاافزایش کیفیت حرفه‌ای محتواحتما یک بار با چشم تازه کل متن چک شود

سوالات متداول

در ادامه به مهم ترین سوالات متداول شما در زمینه تولید محتوا جواب میدم:

۱. آموزش تولید محتوا دقیقا از کجا شروع میشه؟

آموزش تولید محتوا از پایه‌ترین چیزا شروع میشه؛ اینکه اصلا محتوا چیه، چرا مهمه، مخاطب کیه، چطور موضوع پیدا کنیم و چطور یک متن درست و حسابی بنویسیم. یعنی قبل از اینکه وارد بحث‌های حرفه‌ای بشیم، اول یاد می‌گیریم چطور اصولی شروع کنیم.

۲. برای شرکت در آموزش‌های تولید محتوا باید نویسنده حرفه‌ای باشم؟

نه اصلا. اتفاقا این آموزش‌ها برای کساییه که میخوان همین مهارت رو یاد بگیرن. چه مبتدی باشی چه تجربه داشته باشی، این بخش طوری طراحی شده که قدم‌به‌قدم بتونی جلو بری و مهارتت بهتر و دقیق‌تر بشه.

۳. آیا آموزش تولید محتوا فقط مربوط به نوشتن مقاله است؟

نه، تولید محتوا خیلی گسترده‌تر از فقط نوشتن مقاله‌ست. این آموزش‌ها انواع محتوا رو پوشش میده: متنی، تصویری، صوتی، ویدئویی، شبکه‌های اجتماعی، محتوای آموزشی، محتوای تعاملی و… یعنی کل مسیر تولید محتوا رو یاد می‌گیری.

۴. آموزش‌های جلال ترابی به سئو هم کمک می‌کنه؟

بله، صد درصد. چون محتوا اگر دیده نشه، عملا به درد نمیخوره. توی این بخش‌ها نکات مهم سئو، اصول دیده شدن محتوا، پیدا کردن کلمات کلیدی، ساختار مقاله و چیزایی که باعث رشد ترافیک سایت میشه هم یاد داده میشه.

۵. آیا این آموزش‌ها برای صاحبین کسب و کار هم مناسبه؟

کاملا. خیلی از مدیرها، فریلنسرها، فروشنده‌ها و صاحبین کسب و کار نیاز دارن با محتوا کار کنن؛ چه برای معرفی محصول، چه برای جذب مشتری، چه برای ساخت برند. آموزش تولید محتوا در سایت جلال ترابی دقیقا برای همین طراحی شده که هم برای متخصصان و هم کسب‌وکارها قابل استفاده باشه.

جمع بندی بخش آموزش تولید محتوا

تولید محتوا دیگه یه کار فانتزی یا فقط یه مهارت جانبی نیست؛ امروز تبدیل شده به ستون اصلی بازاریابی، برند سازی و حتی فروش هر کسب و کاری. وقتی بلد باشیم محتوا رو درست و هدفمند بسازیم، می‌تونیم کاری کنیم که هم دیده بشیم، هم طرف مقابل به ما اعتماد کنه، هم در طولانی مدت جایگاه‌مون رو تو ذهن مخاطب محکم کنیم.

توی این مسیر یاد گرفتیم محتوا دقیقا یعنی چی، چرا این همه مهم شده، چطور موضوع پیدا کنیم، چطور مخاطب رو بشناسیم، چطور برنامه‌ریزی کنیم و چطور یک متن جذاب، ساده و در عین حال تاثیرگذار بنویسیم. همه این‌ها کنار هم باعث میشه محتوامون واقعی‌تر، انسانی‌تر، حرفه‌ای‌تر و در نهایت اثرگذارتر بشه.

اگر می‌خوای وارد دنیای تولید محتوا بشی، یا اگر همین الان هم تولید محتوا می‌کنی ولی می‌خوای حرفه‌ای‌تر، منظم‌تر و نتیجه‌محورتر عمل کنی، پیشنهاد میکنم ادامه مطالب همین دسته بندی رو از دست ندی.

بخش آموزش تولید محتوا در سایت جلال ترابی جاییه که قدم به قدم بهت یاد میده چطور محتوایی تولید کنی که فقط منتشر نشه، بلکه کار کنه.